Soms laat een kind of jongere gedrag zien waar je je als ouder of leerkracht zorgen over maakt. Het kan gaan om heel duidelijk zichtbaar gedrag: het kind of de jongere dat voortdurend enorme scènes maakt, brutaal is, niet luistert, schreeuwt, gooit met spullen en tegen de deur trapt als hij zijn zin niet krijgt. Andere kinderen of jongeren laten juist gedrag zien dat veel minder of bijna niet opvalt: het kind of de jongere is verlegen, heeft altijd een rol op de achtergrond, heeft geregeld buikpijn, vermaakt zich prima alleen, accepteert makkelijk dat dingen die hij graag wil niet doorgaan, voegt zich snel naar de wensen van anderen of staat voortdurend klaar om volwassenen te helpen.
Wat probeert je kind of jongere met dit gedrag te vertellen?


Normaal gedrag of probleemgedrag?
Zijn die gedragingen nu gelijk probleemgedrag? Wat is eigenlijk normaal gedrag en wat is probleemgedrag? Waar ligt de grens? Wordt tegenwoordig al het lastige gedrag van kinderen en jongeren niet te snel tot probleemgedrag bestempeld? Wat ons betreft niet. Gedrag is van te voren niet in te delen in normaal of probleemgedrag. Dat hangt immers af van de eigenheid van het kind of jongere. Wanneer een kind of jongere nooit de aandacht op zichzelf vestigt en praktisch nooit ophef maakt, zet een boze bui van dit kind of jongere je eerder aan het denken dan een boze bui van een kind of jongere dat geregeld op een gezonde manier zijn boosheid laat zien. Bij de laatste zou je je juist meer zorgen maken als het zich opeens terug zou trekken en zijn boosheid niet meer zou laten zien. Kortom, ieder kind, iedere jongere gaat op zijn eigen manier om met zijn emoties. 

Wat is dan nu wel probleemgedrag? Gedrag is problematisch wanneer het de ontwikkeling van een kind of jongere nadelig beïnvloed. Soms is het lastig te bepalen of iets tijdelijk gedrag is wat wel weer bijdraait of dat het gedrag een signaal is voor een ander, onderliggend probleem. Als ouder voel je dit meestal wel aan of weet je dit doordat je verschillende alternatieven hebt geprobeerd, maar niets geleid heeft tot verandering in het gedrag van je kind. Voor een ouder is het echter moeilijk om te zien dat je kind of jongere een negatief zelfbeeld ontwikkeld heeft of geregeld negatief denkt over zichzelf en/of zijn eigen kunnen. Op de lange termijn kan een negatief zelfbeeld diepe sporen nalaten. Het zelfvertrouwen krijgt een flinke deuk, er kan (faal)angst ontstaan, een kind of jongere wordt minder vrij in contacten met leeftijdsgenoten/volwassenen of er ontstaan depressieve klachten. Dit alles kan het gevolg zijn wanneer het probleemgedrag van een kind of jongere niet gezien wordt.
Soms is er een duidelijk aanwijsbare reden voor het gedrag, zoals het overlijden van een dierbare, de scheiding van ouders of een verhuizing. In andere situaties is de reden minder duidelijk, zoals bij pesten, brus zijn (een kind of jongere met een broer of zus met een beperking), spanningen tussen ouders of een minder goede klik met de leerkracht.
De aard van het kind of jongere bepaalt mede welk gedrag hij laat zien om zijn boodschap duidelijk te maken. Welk gedrag hij ook laat zien, wij vinden het belangrijk om samen met het kind of jongere en de ouders door dit gedrag heen te kijken, het waarom van dit gedrag te achterhalen. Daar ligt volgens ons de sleutel om tot blijvende verandering van het gedrag te komen. 


Wat kunnen wij betekenen voor kinderen en jongeren? 
De Opstap biedt verschillende vormen van hulpverlening aan voor kinderen en jongeren met sociaal-emotionele problematiek. Omgaan met de eigen en andermans emoties en de omgang met andere kinderen of jongeren is vaak moeilijk of verstoord. De manier waarop deze kinderen en jongeren over zichzelf en/of anderen in hun omgeving denken of praten is vaak negatief. Soms komen kinderen of jongeren er alleen of met hulp van hun ouders niet uit. Het is voor deze kinderen en jongeren dan prettig om professionele hulp in hun vertrouwde omgeving te krijgen. Een neutraal persoon aan wie ze hun verhaal kwijt kunnen en met wie ze onderzoeken waarom ze doen zoals ze doen. De volgende stap is het aanleren van andere, meer constructieve manieren om duidelijk te maken aan de omgeving wat hen bezig houdt.

Wij ondersteunen kinderen en jongeren bij: 

• geslotenheid
• onzekerheid
• verlegenheid
• faalangst
• pesten of gepest worden
• moeizaam aansluiting vinden bij leeftijdsgenoten
• geringe weerbaarheid
• opstandig gedrag
• beheersen van emoties (denk aan agressief gedrag en driftbuien, claim-gedrag, snel van de kaart zijn)
• negatief zelfbeeld

Vormen van hulpverlening
Kinderen en jongeren met problemen op sociaal-emotioneel gebied kunnen bij De Opstap terecht voor de volgende vormen van hulpverlening:

Hulpverleningstraject op maat (individueel)
In een op maat gemaakt hulpverleningstraject wordt allereerst gekeken hoe de ambulant begeleider het beste aan kan sluiten bij het (karakter van het) kind of jongere. Ook de interesses van het kind of jongere en natuurlijk de doelen waar aan gewerkt gaat worden, vormen samen de basis voor het plan van aanpak. Methodes die wij regelmatig gebruiken in een hulpverleningstraject op maat zijn ondermeer Beestenfeest, de Stad van Axen, Denk goed - voel je goed en Kikker be cool. 
In een hulpverleningstraject op maat wordt de beleving van de lastige situaties en het eigen gedrag van het kind of jongere bespreekbaar gemaakt. Daarna wordt met het kind of jongere nagegaan of hij zijn doel bereikt met het huidige gedrag of waar hij anders zou willen doen. Dit leidt tot een stukje inzicht bij het kind of jongere. Vervolgens wordt stap voor stap ander gedrag aangeleerd en geoefend.
Afhankelijk van de doelen en de tussentijdse vorderingen wordt het aantal sessies bepaald. 
Een hulpverleningstraject op maat is bedoeld voor kinderen en jongeren vanaf 7 jaar. 


Binnenstebuitenen (training individueel of in een kleine groep)
Binnenstebuitenen is een methodiek voor het leren van emotionele vaardigheden voor kinderen van 7-12 jaar. Dit wordt als de basis gezien voor sociale vaardigheden. Deze methodiek steekt in op de omgang met eigen gevoelens. Op basis hiervan kunnen kinderen beter omgaan met de gevoelens van anderen en zijn kinderen in staat zich socialer te gedragen.
Binnenstebuitenen gaat ervan uit dat kinderen de sociale regels wel kennen, maar ze niet altijd kunnen naleven omdat ze geblokkeerd zijn door hun gevoelens. Wanneer een kind weet welke gevoelens het heeft, dat deze er mogen zijn, dat ze er uit kunnen en hoe dit adequaat kan (het zogenoemde binnenstebuitenen), dan verandert als een logisch gevolg hiervan het gedrag. Gevoelens kunnen herkennen, èrkennen en op een goede manier uiten leidt tot zelfwaardering en zelfvertrouwen bij het kind. Een kind met deze basis voelt zich van binnen sterk en kan hierdoor op een gezonde wijze de interactie met anderen aangaan.
Wij bieden het het programma Binnenstebuitenen zowel individueel als in kleine groepjes (max. 4 kinderen) aan. Kinderen leren middels gesprekjes, speltherapeutische en creatief therapeutische werkvormen als tekenen, kleien en dramatiseren, adequaat om te gaan met hun gevoelens. Handpop Binnie kan kinderen helpen lastige dingen toch te vertellen!


Asinotherapie (individueel) 
Asinotherapie is een ander woord voor ezeltherapie, de therapeutische inzet van ezels. Asino betekent ezel in het Italiaans.
Onze ezels heten Siem en Jip.
De ezel is een rustig, bezonnen, tolerant en loyaal dier. Hij is uitermate geschikt om mee te werken in de begeleiding van kinderen/jongeren. Zijn betrouwbaarheid, fijngevoeligheid en liefdevolle toenadering maken hem tot een zeer geschikt therapiedier. De ezel raakt niet snel in paniek en heeft nauwelijks een vluchtreactie, dit in tegenstelling tot een paard. Deze eigenschap maakt een ezel zeer betrouwbaar om mee te werken.
Een dier (ver)oordeelt niet, maar accepteert je met al je sterke en minder sterke kanten. Dit zorgt voor een gevoel van onvoorwaardelijke acceptatie. De ezel zorgt door middel van zijn rust en kalmte voor een stressreducerende werking en dwingt je als het ware tot het meelopen in zijn tempo waardoor je in het hier en nu komt.
Juist voor kinderen en jongeren die onzeker zijn, negatieve ervaringen hebben, snel overprikkelt raken of vaak overvraagd worden, is dit een waardevolle ervaring. Niet moeten, maar mogen. Jezelf zijn en volledig geaccepteerd worden. Door de toenemende snelheid van de maatschappij, de prikkels, de druk en het continue bereikbaar "moeten" zijn, ontstaat er steeds meer behoefte aan rust. Het werken met de ezels midden in de natuur is een ultieme vorm van rust. Deze rust zorgt voor "ruimte", waardoor er een prima basis ontstaat om te groeien in je mogelijkheden. Er ontstaat ruimte voor positieve ontwikkelingen en duurzame veranderingen.
Tijdens de therapie wordt er in een 1 op 1 situatie op een speelse en ongedwongen manier gewerkt aan speciale doelen die beschreven staan in het plan van aanpak. De ezel vormt een brug tussen cliënt en hulpverlener. De ezel zal dienen als "spiegel" waardoor gedrag en gevoelens op een indirecte en dus veilige manier bespreekbaar gemaakt worden.



De stappen in het hulpverleningstraject:

1. Startgesprek
2. Uitvoering plan van aanpak
3. Evaluatie

Tijdens het startgesprek wordt de huidige situatie en de daarbij horende hulpvragen van het kind of jongere en de ouders in kaart gebracht. Op basis hiervan wordt beoordeeld of wij de de hulp kunnen bieden die wenselijk danwel noodzakelijk is. Indien dit het geval is, worden gezamenlijk doelen geformuleerd. Tevens wordt aangegeven hoeveel begeleidingsmomenten er ongeveer nodig zullen zijn om de doelen te behalen.
Aan de hand van de interesses van het kind of jongere en de doelen zal de ambulant begeleider een plan van aanpak opstellen. Wij werken over het algemeen volgens de zgn. eclectische werkwijze. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld emotionele en sociale vaardigheden, weerbaarheidsoefeningen en cognitieve interventies gecombineerd worden in één plan van aanpak. Hoewel de hulpverlening vooral gericht is op het kind of jongere, is de rol van ouders van cruciaal belang. Immers, een kind of jongere kan niet alleen zijn gedrag veranderen, daarvoor heeft hij zijn ouders nodig. Tijdens de uitvoering van het plan van aanpak zal daarom ook nauw contact met ouders gehouden worden, zodat zij het kind of jongere zo goed mogelijk kunnen ondersteunen.
In het geval wij de hulp niet of onvoldoende kunnen bieden, zullen wij u doorverwijzen.

Voor meer informatie over onze hulpverlening voor kinderen en jongeren of het maken van een afspraak maken, klik hier.