PDD-Nos en Asperger zijn vormen van autisme (ASS). Door het autisme ervaart iemand met autisme de wereld anders dan iemand zonder autisme. Dat maakt veel verschil. Autisme kan niet genezen worden. Het is daarom belangrijk om te leren omgaan met het autisme. De Opstap helpt gezinnen hierbij door ambulante gezinsbegeleiding en logeerweekenden.
 

Wat is autisme?
Autisme is een ontwikkelingsstoornis in de hersenen. Mensen met een vorm van autisme hebben problemen in de prikkelverwerking. Dit wil zeggen dat alle informatie die via de zintuigen binnenkomt, anders wordt verwerkt. De informatie komt gefragmenteerd, in stukjes, binnen. Zodoende is het moeilijker voor iemand met autisme om de samenhang tussen die losse stukjes informatie te zien. Dit heeft gevolgen voor het overzicht dat je hebt op alles wat  om je heen gebeurd, het plannen en organiseren en de communicatie en omgang met anderen. Autisme is vaak onzichtbaar voor de buitenwereld, maar heeft een grote impact op je hele leven.


Welke dingen kunnen moeilijk zijn voor een kind of jongere met autisme?
Autisme is niet te zien aan de buitenkant. Echter, in gedrag is autisme wel te herkennen. Autisme wordt steeds vaker vroeg herkend, maar is in de meeste gevallen wordt autisme vastgesteld als kinderen in de bovenbouw van de basisschool zitten. Sommige jongeren lopen vast op het voortgezet onderwijs waar meer zelfstandigheid en planningsvaardigheden gevraagd wordt. Autisme ziet er bij iedereen weer anders uit. Een greep uit dingen die moeilijk kunnen zijn voor kinderen of jongeren met autisme:

• omgaan met veranderingen, deze simpelweg weigeren of er erg boos om worden;
• als niet bekend is hoe iets gaat, kan het kind voortdurend vragen blijven stellen of boos worden;
• het plannen van huiswerk;
• het aanleren van (nieuwe) vaardigheden;
• onderscheid maken tussen belangrijke en minder belangrijke dingen;
• figuurlijk taalgebruik in spreekwoorden en gezegdes, maar ook in grapjes;
• het invullen van vrije tijd;
• aanraking/lichamelijk contact;
• harde geluiden;
• samen spelen;
• overleggen;
• rekening houden met een ander;
• opkomen voor zichzelf;
• problemen (op verschillende manieren) oplossen;

Wat kunnen wij betekenen voor een kind of jongere met autisme?

Ambulante gezinsbegeleiding
Ieder kind, iedere jongere, ieder gezin is uniek. Kant en klare oplossingen zijn er in onze ogen daarom ook niet. De basis voor de groei die gemaakt kan worden, ligt volgens ons in het vertrouwen van het kind of jongere in de ambulant begeleider. Hiervoor is het noodzakelijk dat de begeleider de nodige kennis heeft van autisme en tegelijkertijd open staat voor de manier waarop het kind de wereld om zich heen beleeft.   

Wij werken eclectisch, dat wil zeggen dat we in onze begeleiding gebruik maken van (delen van) verschillende methodieken en spellen en dit vertalen naar een manier die aansluit bij de informatieverwerking van het kind. Methodes die gebruikt worden zijn Geef me de vijf, het 5G-model, BrainBlocks, Binnenstebuitenen, de Stad van Axen, diverse boekjes en werkbladen rondom emoties, sociale vaardigheden en weerbaarheid. Het bespreken van situaties die lastig waren, is vaak onderdeel van de begeleiding. Zo wordt duidelijk waar het probleem precies zit en wat mogelijke oplossingen zijn.   
Om te kunnen groeien, heeft een kind of jongere een veilige basis nodig. Daarvoor onderzoeken we altijd eerst of voor het kind of jongere duidelijk is hoe zijn dag eruit ziet en of hij weet wat van hem verwacht wordt. Op basis hiervan wordt bepaald waar zaken verduidelijkt moeten worden door middel van (een visuele) structuur, regels en afspraken.  
Wij vinden het belangrijk dat een kind of jongere een reëel zelfbeeld ontwikkelt en weet waar zijn krachten liggen. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat het kind of jongere leert hoe hij informatie verwerkt en op welke manier hij daar het beste mee om kan gaan. Dit maakt dat het kind of jongere grip ervaart. Voor emotionele vaardigheden is uiteraard ook aandacht in de begeleiding. Daarnaast streven we ernaar op sociaal vlak het kind of jongere stapje voor stapje inzicht te geven in het sociale verkeer en de rol die hij hier zelf in heeft. Het doel is altijd om de sociale zelfredzaamheid van het kind of jongere te vergroten. Dit geeft een kind of jongere een stevige basis van waaruit hij kan groeien om later zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren in de maatschappij.

Een diagnose kan voor ouders de wereld en hun toekomstbeeld op zijn kop zetten. Het kan tegelijkertijd ook een soort van opluchting zijn, omdat je als ouders dus goed hebt aangevoeld dat je kind anders is. Een kind met autisme vraagt een andere manier van opvoeden van zijn ouders. Wij ondersteunen ouders in deze (moeilijke) periode door een luisterend oor te bieden en ouders te horen in hun ervaringen. Oudergesprekken zijn daarnaast gericht op het leren herkennen van het autisme bij het kind en te leren anticiperen op mogelijke lastige situaties. Als ouder kun je niet alle lastige situaties voor je kind weghalen. Dat hoeft ook niet. Het is belangrijker te leren hoe je je kind zo goed mogelijk kunt ondersteunen bij deze lastige situaties. Voor de ene ouder werkt een theoretische uitleg heel prettig, de andere ouder is meer praktisch ingesteld en heeft liever concrete oefeningen. Ook hier vindt afstemming plaats in de manier waarop de ouder de verandering het beste kan doorvoeren.
Naast adviezen voor de thuissituatie ondersteunen en adviseren wij ouders ook bij bijvoorbeeld situaties op school of de (sport)club. Waar nodig of wenselijk kunnen wij aanwezig zijn bij dergelijke gesprekken.

De begeleiding vindt plaats daar waar de verandering gewenst is: in de thuissituatie. Dit geldt voor zowel de begeleiding aan het kind of jongere als aan de ouder(s).
    
De stappen in het hulpverleningstraject:

1. Intakegesprek
2. Kennismaking met ambulant begeleider
3. Evaluatie kennismakingsperiode na ca. 6 weken
4. Opstellen Begeleidingsplan
5. Jaarlijks: evaluatie van het Begeleidingsplan

Tijdens het intakegesprek wordt de huidige situatie en de daarbij horende hulpvragen van het kind of jongere en de ouders in kaart gebracht. Op basis hiervan wordt beoordeeld of wij de de hulp kunnen bieden die wenselijk danwel noodzakelijk is.
In de kennismakingsperiode is er ruimte voor zowel het kind of jongere, de ouders als de ambulant begeleider om te onderzoeken of er sprake is van een klik, de basis voor het ontstaan van een vertrouwensband.
Het Begeleidingsplan vormt het uitgangspunt voor de daadwerkelijke hulpverlening. Het Begeleidingsplan bestaat uit een Persoonsbeeld en een Plan van Aanpak. In het Plan van Aanpak staan doelstellingen omschreven waar aan gewerkt gaat worden. Jaarlijks wordt het Begeleidingsplan geëvalueerd. 

Onze ambulante gezinsbegeleiding is een vorm van levensloopbegeleiding. Dit houdt in dat er een vaste begeleider wordt ingezet binnen jullie gezin. Deze begeleider blijft in principe gedurende een langere periode bij jullie gezin betrokken. De ervaring leert dat iedere leeftijdsfase van het kind, nieuwe vaardigheden van zowel kind als ouders vraagt. Het is dan prettig om een beroep te kunnen doen op een vertrouwde hulpverlener die weet welke aanpak in jullie situatie het beste zal werken. De frequentie van de begeleiding zal afnemen naarmate het hulpverleningstraject vordert. 

Voor meer informatie over ambulante gezinsbegeleiding of het maken van een afspraak, klik hier.


Asinotherapie (individueel)
Asinotherapie is een ander woord voor ezeltherapie, de therapeutische inzet van ezels. Asino betekent ezel in het Italiaans.
Onze ezels heten Siem en Jip.
De ezel is een rustig, bezonnen, tolerant en loyaal dier. Hij is uitermate geschikt om mee te werken in de begeleiding van kinderen/jongeren. Zijn betrouwbaarheid, fijngevoeligheid en liefdevolle toenadering maken hem tot een zeer geschikt therapiedier. De ezel raakt niet snel in paniek en heeft nauwelijks een vluchtreactie, dit in tegenstelling tot een paard. Deze eigenschap maakt een ezel zeer betrouwbaar om mee te werken.
Een dier (ver)oordeelt niet, maar accepteert je met al je sterke en minder sterke kanten. Dit zorgt voor een gevoel van onvoorwaardelijke acceptatie. De ezel zorgt door middel van zijn rust en kalmte voor een stressreducerende werking en dwingt je als het ware tot het meelopen in zijn tempo waardoor je in het hier en nu komt. Juist voor kinderen en jongeren die snel overprikkeld raken en vaak overvraagd worden, is dit een waardevolle ervaring. Niet moeten, maar mogen. Jezelf zijn en volledig geaccepteerd worden. Door de toenemende snelheid van de maatschappij, de prikkels, de druk en het continue bereikbaar "moeten" zijn, ontstaat er steeds meer behoefte aan rust. Het werken met de ezels midden in de natuur is een ultieme vorm van rust. Deze rust zorgt voor "ruimte", waardoor er een prima basis ontstaat om te groeien in je mogelijkheden. Er ontstaat ruimte voor positieve ontwikkelingen en duurzame veranderingen.
Tijdens de begeleiding wordt er in een 1 op 1 situatie op een speelse en ongedwongen manier gewerkt aan doelen die beschreven staan in een begeleidingsplan. De ezel vormt een brug tussen cliënt en hulpverlener. De ezel zal dienen als "spiegel" waardoor gedrag en gevoelens op een indirecte manier bespreekbaar gemaakt worden.

Een greep uit de positieve effecten van asinotherapie:

• Het bevordert de openheid van kind/jongere ten aanzien van de omgeving
• Het stimuleren van interactie
• Het vergroten van het empathisch vermogen (inlevingsvermogen)
• Het prikkelt zorgvaardigheden
• Het is een metafoor voor sociale interacties
• Het biedt fysieke warmte, lichamelijke nabijheid voelen van de ander
• Op een fysieke manier uiten van affecties naar de ander
• Het stimuleert het geheugen en communicatieve vaardigheden
• Het vergroot de concentratie

De asinotherapie kan ook in combinatie met de ambulante gezinsbegeleiding worden ingezet.
Voor meer informatie over de asinotherapie of het maken van een afspraak, klik hier.

SamenOpStap
In schoolvakanties gaan we SamenOpStap met kinderen en jongeren met ADD, ADHD en/of een vorm van autisme. Twee maal per week staat er een dagdeel gepland. De activiteiten zijn zeer divers: van voetbal tot theater, van disco tot fotografie, van schaken tot koken. Ons doel is om de activiteiten zoveel mogelijk af te stemmen op de interesses van de kinderen en jongeren, suggesties zijn dus altijd welkom.
SamenOpStap betekent dat leeftijdsgenoten met dezelfde interesses elkaar ontmoeten in een ontspannen setting. Zo worden mogelijkheden gecreëerd om sociale vaardigheden te oefenen. Professionele begeleiding brengt duidelijke structuur aan en ondersteunt de kinderen en jongeren in hun sociale zelfredzaamheid. Succeservaringen tijdens deze activiteiten dragen op een positieve manier bij aan het zelfbeeld.  

Klik hier voor het programma in de meivakantie.

Voor kinderen en jongeren betekent vakantie hebben vaak vervelen of veel tijd besteden aan gamen. Het is lastig voor deze kinderen en jongeren om andere dingen te bedenken en te organiseren. SamenOpStap wil kinderen en jongeren op een laagdrempelige manier kennis laten maken met verschillende vormen van vrijetijdsbesteding. In de nabije toekomst willen we daarom de activiteiten organiseren samen met de plaatstelijke verenigingen en clubs.  Op hun beurt maken verenigingen en clubs kennis met kinderen en jongeren met een ontwikkelingsstoornis en zien zij tijdens zo'n activiteit ook de positieve kanten van deze kinderen en jongeren. We hopen zo een win-win situatie te creeëren. 

Voor meer informatie over SamenOpStap of het aanmelden voor een activiteit, klik hier.


Logeerweekenden
In samenwerking met Scholten SPD organiseert De Opstap sinds 2008 logeerweekenden bedoeld voor kinderen en jongeren in de leeftijd van
8 tot 18 jaar met een vorm van autisme, ADD of ADHD. De logeerweekenden vinden maandelijks plaats op vakantiepark Stien 'n boer te Haaksbergen. We starten vrijdags om 19.00 uur en eindigen zondags om 16.30 uur.

Een groep bestaat uit maximaal 8 kinderen of jongeren, verdeeld in twee subgroepjes van maximaal 4. De indeling gaat op basis van leeftijd, zodat een kind of jongere altijd met leeftijdsgenoten in een groep zit. Een groep bestaat altijd uit dezelfde kinderen/jongeren. Daarom kijken we bij de indeling ook naar de eigenschappen van het kind en de samenstelling van de groep.

Gedurende het weekend doen we diverse activiteiten als groep, maar er is ook ruim de tijd om iets voor jezelf te doen. Sport en spel is een vast onderdeel van het programma en vindt zaterdagochtend plaats. Tijdens sport en spel wordt de nadruk gelegd op sociale vaardigheden en weerbaarheid. Op de zaterdagmiddag doen we altijd een activiteit buiten de deur. Voorbeelden van activiteiten zijn kano-varen, een museum bezoeken, zwemmen, bowlen of naar de bioscoop. Op zondag vindt er altijd een groepsactiviteit op of rondom het park plaats. Zo kan er een partijtje voetbal of basketbal gespeeld worden op het trapveld, is er een kinderboerderij in de nabije omgeving, maar ook een boswandeling, bezoek aan waterpark Lankheet of een speurtocht zijn dan mogelijkheden.

Het doel dat wij voor ogen hebben, is in de eerste plaats kinderen en jongeren een leuk weekend te bieden waar ze zichzelf kunnen zijn. Daarnaast willen wij ook graag kinderen en jongeren leren omgaan met de dingen die moeilijk voor hen zijn. Gedurende zo'n weekend komen kinderen of jongeren vaak in een situatie waarmee ze zich even geen raad weten. Het is dan mogelijk om een kind of jongere 1 op 1 apart te nemen om de situatie te verduidelijken of een activiteit alleen met dat ene kind of jongere te ondernemen. Onze personele bezetting is royaal, juist om ruimte te hebben voor individuele behoeftes binnen de groep.

Om het weekend zo duidelijk en voorspelbaar mogelijk te maken, werken we ieder weekend met een dagprogramma en corveelijst. Deze krijgen de kinderen (ouders) in de week voorafgaand aan het logeerweekend per mail toegezonden. Het dagprogramma en de corveelijst hangen ieder weekend op een vast plaats in het huisje.

Voor meer informatie over onze logeerweekenden of het maken van een afspraak, klik hier.